سخنرانی

اسرار عاشورا» یکی از زیرمجموعه‌های «طرح مبانی اسلام» و شامل مجموعه‌ای از سخنرانی‌های آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است که برای شاگردان و ارادتمندان ایشان برگزار شده است. این بیانات در مجالس و سلسله‌جلسات مختلف (مانند شرح حدیث عنوان بصری) ارائه شده و پس از آن، بر اساس ارتباط محتوایی با واقعۀ عاشورا در این مجموعه سامان یافته‌اند. آیت‌الله طهرانی در این جلسات، عاشورا را از منظر اهل معرفت بررسی می‌کند و از محدودکردن آن به مصیبت‌های ظاهری یا مبارزه‌ای سیاسی فراتر می‌رود. حقیقت ولایت، تبعیت سیدالشهدا علیه‌السلام از مشیت الهی، ظهور صفات ربوبی در رفتار آن حضرت و اصحاب ایشان و نقش عاشورا در تربیت و اصلاح انسان، از جمله محورهای این سخنرانی‌هاست. بر همین اساس، ایشان محبت و توسل به سیدالشهدا را با شناخت و پیروی از سیرۀ آن حضرت پیوند می‌دهد و ضمن بیان آثار عملی عاشورا، شیوۀ صحیح برگزاری مجالس و عزاداری را نیز تبیین می‌کند. مرحوم آیت‌الله طهرانی قصد داشتند در اثری مستقل با عنوان «سیمای عاشورا» به‌طور کامل در این باره قلم بزنند که متأسفانه با ارتحال ایشان، این مقصود به انجام نرسید و تنها مقدمه‌ای ناتمام از آن بر جای ماند. از آنجا که مطالب این سخنرانی‌ها بخش زیادی از محتوای مدنظر برای آن کتاب را پوشش می‌دهد، إن‌شاءالله مقرر است این جلسات تنظیم و تدوین گردد.

«مباحث فقهی ۲ (احکام شرکت و قسمت)» مجموعه‌ای از هشت جلسۀ سخنرانی علامه آیت‌الله سید محمدحسین حسینی طهرانی است که در دهۀ پایانی ماه رمضان ۱۳۹۸ هجری قمری، برای عموم مردم و نمازگزاران مسجد قائم طهران ایراد شده است. چهار جلسۀ نخست به احکام شرکت و چهار جلسۀ بعد به احکام قسمت و تقسیم اموال مشترک اختصاص دارد. بحث از چگونگی پیدایش مالکیت مشترک آغاز می‌شود و با بررسی اقسام شرکت، شرایط عقد، حدود تصرف شرکا و چگونگی تقسیم سود و زیان ادامه می‌یابد. در نیمۀ دوم مجموعه، شیوه‌های تقسیم مال مشترک، حدود اختیار شرکا، موارد لزوم رضایت یا امکان اجبار و جایگاه قرعه بررسی می‌شود. بدین‌سان، احکام شرکت از آغاز شکل‌گیری مالکیت مشترک تا تقسیم نهایی مال پی گرفته می‌شود. علامه طهرانی این مسائل را با دقت فقهی، بیانی روشن و مثال‌هایی ملموس از ارث، زمین، خانه، باغ و سرمایه توضیح می‌دهد. پایان برخی از جلسات نیز به مطالب مناسبتی اختصاص یافته است. از این مجموعه، تنها متن جلسۀ نخست در کتاب «مباحث فقهی» آمده است. هنگام انتشار کتاب، ادامۀ جلسات در دسترس نبود؛ اکنون هفت جلسۀ دیگر نیز در سایت مکتب وحی منتشر شده و إن‌شاءالله به‌زودی به زیور طبع آراسته خواهد شد.

این مجموعه «مباحث فقهی» از حضرت علامه آیت‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه می‌باشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰ‌به، با بیانی شیوا ایراد فرموده‌اند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی می‌تواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راه‌گشا و راهنما باشد. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجموعه: تعریف ضمان. ارکان سه‌گانۀ ضمان. شرایط ضامن و مضمون‌ٌ‌له. وجوب التزام به عقد ضمان، و اسباب جواز فسخ آن. شروط لازم برای تحقّق عقد ضمان. بریءالذّمه شدن مضمون‌ٌ‌عنه پس از انتقال ذمّه‌اش به ضامن به‌واسطۀ عقد ضمان. عدم مشروطیّت صحّت ضمان به اذن مضمون‌ٌ‌عنه. احکام ضمان حال و مؤجَّل. حکم برائت ذمّۀ ضامن از بخشی از مورد ضمانت. احکام بدهی و طلب مدّت‌دار در صورت فوت یکی از طرفین. احکام ضمانت در صورت فوت ضامن. آثار انتقال ذمّۀ مضمون‌ٌعنه به ضامن به‌واسطۀ عقد ضمان. احکام تسلسل ضمانت در امر واحد. احکام ضمانتِ بالإشتراک. احکام ضمانت استقلالیِ دو نفر. لزوم تعلّق ضمان به ذمّه. احکام ضمانتِ غیر مالی. صحّت ضمانتِ به غیر از مورد ضمان. شرایط متعلَّق ضمان. حکم ضمان نسبت به مورد استیجاری. حکم ضمانت نسبت به عین خارجی. لزوم ضمانت در مقابل امرِ محقَّق. احکام ضمانت به همراه رهن و وثیقه. حکم تقاضا از شخص دیگری جهت اداء قرض فرد بدهکار.

این مجموعه «مباحث فقهی» از حضرت علامه آیت‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه می‌باشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰ‌به، با بیانی شیوا ایراد فرموده‌اند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی می‌تواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راه‌گشا و راهنما باشد. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجموعه: اقسام جنایت: عمدی، شبه عمد و خطائی. احکام جنایت عمدی و شبه عمد. احکام جنایت خطائی و کیفیّت پرداخت دیۀ آن. مقدار دیۀ مرد و زن مسلمان. حرمت مؤکَّدِ سقط جنین و احکام آن‌. حرمت مثله و تشریح مسلمان و احکام آن‌. لزوم تعهّد به قوانینِ راهنمایی و رانندگی در صورت امضای حاکم شرع و عدم مخالفت با قوانین اسلام. کیفیّت پرداخت دیه در جنایات خطائی. شروط پرداخت دیه از طرف عاقله در جنایت خطائی. وجوب ضمان و جبران خسارت در تمام اقسام خسارت‌های مالی. احکام اقسام مختلف تصادفات. معنای تاوان و حکم فقهی آن. احکام پرداخت خسارت در تصادفات وسایل نقلیّه. احکام کشتن و مجروح کردن حیوانات. استثنائات حرمت خرید و فروش سگ.

رسالۀ حقوق امام سجاد علیه‌السلام» مجموعه‌ای از چهار جلسۀ سخنرانی علامه آیت‌الله سید محمدحسین حسینی طهرانی است که در ماه مبارک رمضان ۱۳۹۸ هجری قمری، در مسجد قائم طهران ایراد شده است. علامه در توضیح هر فراز، نخست متن عربی را می‌خواند، سپس آن را به فارسی روان ترجمه می‌کند و توضیحی کوتاه و روشن می‌دهد. این شیوۀ ساده، مخاطب را بدون درگیرکردن با بحث‌های دشوار و اصطلاحی، با حقوق شخصی، خانوادگی و اجتماعی خود آشنا می‌کند. متن کامل این جلسات در کتاب «رسالۀ حقوق امام سجاد علیه‌السلام» تدوین و منتشر شده است.

این مجموعه «مباحث فقهی» از حضرت علامه آیت‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه می‌باشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰ‌به، با بیانی شیوا ایراد فرموده‌اند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی می‌تواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راه‌گشا و راهنما باشد. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجموعه: خطبۀ عقد. حکایت خواستگاری امیرالمؤمنین از حضرت زهرا علیهما السّلام و تاریخچۀ مهرالسّنّة. لزوم ترغیب مسلمانان به مهرالسّنّة (ت). ایجاد محبّت بین عروس و داماد به‌واسطۀ مهرالسّنّة. بیان صیغۀ عقد ازدواج.

این مجموعه «مباحث فقهی» از حضرت علامه آیت‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه می‌باشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰ‌به، با بیانی شیوا ایراد فرموده‌اند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی می‌تواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راه‌گشا و راهنما باشد. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجموعه: تقسیم کفّار به حربی و ذمّی. وظیفۀ امام علیه السّلام یا نائب امام در قبال کفّار. شرایط عقد ذمّه بین امام یا نائب او و کفّار ذمّی. احکام کفّار حربی. وظیفۀ مسلمانان در قبال سپر انسانی قرار دادن زنان و بچه‌ها و اسیران مسلمان توسط کفّار.

صوت و متن 7 جلسه بیانات آیت الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس الله سره، که در شب‌های پنج شنبه سال 1417 هـ ق در میان

«عید قربان» مجموعه‌ای از دو سخنرانی آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در سال‌های ۱۴۲۱ و ۱۴۲۲ هجری قمری است که در جمع شاگردان و ارادتمندان ایشان و به مناسبت عید قربان ایراد شده است. این مجموعه در شمار سخنرانی‌های «طرح مبانی اسلام» قرار دارد. محورهای اصلی این سخنرانی‌ها بر تبیین توحیدی رابطۀ انسان با عالم، رهایی از نگاه استقلالی به موجودات و حرکت از تعلقات و کثرات به سوی توحید استوار است. در این میان، حقیقت عید قربان و باطن اعمال حج، ابتلائات حضرت ابراهیم علیه‌السلام، حقیقت قربانی و نسبت این مفاهیم با تطهیر باطن و رسیدن به حقیقت دین نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. این دو جلسه، در ضمن کتاب «جلوه‌های معرفت» (که شامل خطبه‌های عید فطر و قربان است) به چاپ رسیده است.

«آموزه‌های مهدویت» مجموعه‌ای از یازده سخنرانی آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است که در فاصله سال‌های ۱۴۱۹ تا ۱۴۳۹ هجری قمری، در مجالس و شهرهای مختلف و در جمع شاگردان و ارادتمندان ایشان ایراد شده است. شماری از این سخنرانی‌ها به مناسبت نیمۀ شعبان و میلاد امام زمان علیه‌السلام برگزار شده و برخی دیگر از آنها در اصل، بخشی از سلسله‌مباحث «سلوک خانواده» یا درس‌های ایشان بوده است. همچنین، برخی از این مجالس در کشور لبنان و به زبان عربی ایراد شده‌اند که برای استفاده در این مجموعه، به زبان فارسی ترجمه شده‌اند. این مجموعه در شمار سخنرانی‌های «طرح مبانی اسلام» قرار دارد. در این جلسات، مهدویت با نگاهی عرفانی و فراتر از برداشت‌های ظاهری و متعارف از امام و امامت بررسی می‌شود. معرفت حقیقی امام، نقش ولایت ایشان در تربیت و تکامل انسان، فلسفۀ غیبت و وظیفۀ مؤمن در دوران غیبت، از مهم‌ترین محورهای این مجموعه‌اند و در مجموع، نسبت انسان با حقیقت ولایت در عصر غیبت را روشن می‌کنند. این یازده مجلس در جلد سوم کتاب «آموزه‌های ولایت» با عنوان فرعی «بیاناتی پیرامون امام زمان علیه‌السلام و مهدویت» تدوین و منتشر شده است

«جلسات سلوک خانواده ـ طهران» مجموعه‌ای از بیانات آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است که طی سال‌های ۱۴۱۹ تا ۱۴۳۷ هجری قمری در شهر طهران برای جمعی از بانوان ارائه شده و در ۴۱ جلسه به بیان مباحث مرتبط با سیر و سلوک الی‌الله پرداخته و در خلال این بیانات به پرسش‌های مخاطبان نیز پاسخ داده است. از موضوعاتی که جلسات متعددی از این مجموعه به آنها اختصاص یافته، می‌توان از جایگاه عقل و عقلانیت در سلوک، مراقبه و عمل به مبانی، آرامش و ثبات و استقامت در مسیر، و نیز صداقت، خلوص و تسلیم نام برد. در کنار این مباحث، موضوعاتی مربوط به زن و خانواده نیز مطرح شده است؛ مباحثی مانند چگونگی ارتباط با فرزندان و ترغیب آنان به مسائل دینی و نحوۀ تعامل زن و شوهر. إن‌شاءالله قرار است متن این جلسات به‌صورت موضوعی تنظیم و تدوین شود.