استفاده از وسايل پيشگيري از بارداري مثل آی یو دی یا بستن لوله چه حکمی دارد؟
جدیدچنانچه مستحضرید، با توجّه به اینکه حاملگیهای ناخواسته و پرخطر از نظر پزشکی منجر به افزایش مرگومیر مادر و نوزاد و بروز عوارض متعدّدی، از جمله ایجاد مشکلات روحی و روانی، ایجاد عسر و حرج در زندگی، احتمال خطر جانی برای مادر، افزایش تقاضا برای سقطهای غیرشرعی و غیرقانونی و... میشوند، استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری در زوجینی که در حال حاضر خواهان تولّد فرزند نیستند، ضرورت مییابد.
لذا از معظمله استدعا دارد با بیان حکم شرعی سؤالات زیر، ما را مساعدت فرمایید.
۱. استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری در افرادی که در حال حاضر خواهان تولّد فرزند نیستند.
۲. توافق زوجین در استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری.
۳. استفاده از روش منقطع (عزل) در پیشگیری از حاملگی.
۴. استفاده از کاندوم (پوشش پلاستیکی مردانه).
۵. استفاده از قرصهای پیشگیری از بارداری. لازم به ذکر است که این قرصها با جلوگیری از تخمکگذاری، تأثیر بر مخاط رحم و ترشّحات زنانه، از لقاح اسپرم و تخمک ممانعت به عمل میآورند.
۶. یکی از راههای جلوگیری از انعقاد نطفه، استفاده از آییودی است. آییودی وسیلهٔ کوچکی است که توسّط ماما یا متخصّص زنان آموزشدیده، در داخل رحم گذاشته میشود و از طریق ایجاد التهاب استریل در مخاط رحم، اختلال در حرکات لولههای رحمی و جلوگیری از انتقال اسپرم و رسیدن آن به تخمک، بهطور موقّت از بارداری ناخواسته جلوگیری مینماید.
مدّت اثر آییودی حداکثر ده سال است که در حال حاضر، در کشور ما، با توجّه به استفاده از این روش برای فاصلهگذاری بین بارداریها، استفادهکنندگان از این روش آن را پس از حدود پنج سال و بهطور عمده برای بارداری بعدی خارج مینمایند.
در حال حاضر، قریب به یک میلیون نفر از خانمها در کشورمان از این روش استفاده مینمایند و این روش را به دلایل مختلف، از جمله قادر نبودن به استفاده از سایر روشهای پیشگیری از بارداری، انتخاب نمودهاند.
۷. آمپولهای جلوگیری از بارداری که با جلوگیری از تخمکگذاری و جلوگیری از انعقاد نطفه عمل میکنند (تقریباً مشابه با قرصهای جلوگیری از بارداری)، چیست؟ هماکنون دو نوع آمپول پیشگیری از بارداری با مدّت اثر یکماهه و سهماهه در کشور وجود دارند.
ضمناً، چون استفاده از این روش در برخی خانمها منجر به بروز لکهبینی یا طول کشیدن قاعدگی میشود، آیا در مورد مسائل شرعیه باید همان حکم استحاضه رعایت شود؟
۸. کپسولهای کاشتنی جلوگیری از بارداری که با جلوگیری از تخمکگذاری و جلوگیری از انعقاد نطفه عمل میکنند (تقریباً مشابه با قرصهای جلوگیری از بارداری)، چیست؟ هماکنون یک نوع روش کاشتنی پیشگیری از بارداری با حداکثر مدّت اثر پنج سال در کشور وجود دارد. استفادهکنندگان از این روش نیز بلافاصله پس از خارج نمودن کپسولها، توان باروری خود را باز خواهند یافت. این کپسولها در زیر پوست بازوی خانمهای استفادهکننده قرار داده میشوند.
ضمناً، چون استفاده از این روش در برخی خانمها منجر به بروز لکهبینی یا طول کشیدن قاعدگی میشود، آیا در مورد مسائل شرعیه باید همان حکم استحاضه رعایت شود؟
۹. حکم استفاده از روشهای پیشگیری فوری از بارداری چیست؟ شایان ذکر است که چنانچه پس از عمل نزدیکی، زوجین تصمیم به جلوگیری از بارداری داشته باشند (در مواردی مثل پارگی کاندوم که نطفه بدون خواست مرد به داخل مهبل ریخته شود)، در کتب علمی، استفاده از قرصهای پیشگیری از بارداری در سه روز اوّل پس از نزدیکی توصیه میشود.
نحوهٔ اثر این داروها عبارت است از:
الف) چنانچه مصرف دارو قبل از تخمکگذاری باشد، مانع از آزاد شدن تخمک میشود.
ب) چنانچه مصرف دارو بعد از تخمکگذاری باشد، به دو طریق از حاملگی جلوگیری مینماید:
1. تأثیر بر حرکات لولههای رحمی و جلوگیری از تماس اسپرم (سلول جنسی مردانه) و تخمک.
2. جلوگیری از لانهگزینی تخم لقاحیافته در رحم.
۱۰. یکی از روشهای پیشگیری از بارداری در زوجینی که دیگر نمیخواهند بچهدار شوند، بستن لولههای رحمی است که منجر به قطع دائم حاملگی میشود و ایجاد زمینه برای امکان آبستنی مجدّد، مستلزم عمل جراحی میکروسکوپی و دقیقی است که در مراکز مجهّز داخل کشور صورت میپذیرد (و سازمانهای بیمهگر نیز مسئولیت پرداخت هزینههای آن را بر عهده دارند) و یا با تکنولوژیهای جدید باروری (IVF) انجام شود. با استفاده از این روشها، احتمال بازگشت توانایی باروری در زن به میزان قابل توجّهی افزایش مییابد.
با در نظر گرفتن موارد فوق، بستن لولههای رحمی در شرایط زیر چگونه است؟
بانوان سالمی که تعداد فرزندان مطلوب خانواده را به دن
1 الی 9. پاسخ سؤالهای یک تا نه جواز استفاده از این وسائل می باشد، و حکم لکه بینی در فرض مذکور استحاضه است. 10 و 11 . عمل بستن لوله چه در مرد و چه در زن از آنجا که موجب نقص عضو خواهد شد حرام می باشد. و احتمال ترمیم مجدّد پس از عمل ضعیف می باشد،حتی اگر احتمال نقص عضو از نصف هم کمتر باشد باز بستن لوله ها جایز نمی باشد. و برای جلوگیری به وسائل و راههای دیگر باید مراجعه نمود.در فرضهای مذکور تعداد فرزندان و عدم آنها دخالتی در جواز و عدم جواز ندارد. و نیز ضیق معیشت دلیلی بر جواز نیست .فقط در صورت خطر جانی برای مادر و یا بیماریهایی چون فلج و نظیر آن که دامنگیر آنان تا آخر عمر می گردد مجوّز بستن لوله ها خواهد شد.(این مسأله فقط برای زن است ولی بستن لوله های مرد تحت هیچ عنوانی جائز نخواهد بود.) و نیز احتمال به وجود آمدن فرزندان ناقص دلیل بر جواز بستن لوله های زن نمی شود، بلی اگر از نظر پزشکی این مسأله قطعیت پیدا کرده باشد اشکالی ندارد. 12. سقط جنین فقط در صورت خطر برای مادر چه خطر جانی باشد و یا چنانچه گفته شد بیماری که دامان مادر را بطور پیوسته خواهد گرفت جائز می باشد و احتمال تولد نوزاد ناقص الخلقه مجوّز سقط نخواهد بود.
