واجب مطلق، چرا رسیدن زمان شرط وجوب حج نیست؟
تحقق عادی شرایط و نقد دیدگاه نائینی
آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی
واجب مطلق و مشروط در این بحث با توجه به نخستین معیار تشخیص آنها توضیح داده میشود. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا تقسیم مقدمات به عقلی و شرعی در دیدگاه نائینی را مرور میکند و سپس به شرایطی میپردازد که تحقق آنها در نظر مولا مفروض است. مسیر استدلال از تفاوت ملاک وجوب با شرایط انجام خود واجب میگذرد و با مقایسه نماز ظهر و حج ادامه مییابد. در این مقایسه، فاصله تا زمان انجام تکلیف و دوری از محل انجام آن، بهتنهایی وجوب را مشروط نمیکند. سپس اعتراض درباره قدرت و استطاعت مطرح میشود و نقش توانایی متعارف، بیماری و دشواری در فهم خطاب توضیح مییابد. نتیجه بحث، روشن شدن نقش شرایط ضمنی و عدم لحاظ احتمال فقدان شرایط در صدور امر است؛ معیاری که واجبات زماندار را نیز در دایره واجب مطلق قرار میدهد.
واجب مطلق و مشروط در این بحث با توجه به نخستین معیار تشخیص آنها توضیح داده میشود. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا تقسیم مقدمات به عقلی و شرعی در دیدگاه نائینی را مرور میکند و سپس به شرایطی میپردازد که تحقق آنها در نظر مولا مفروض است. مسیر استدلال از تفاوت ملاک وجوب با شرایط انجام خود واجب میگذرد و با مقایسه نماز ظهر و حج ادامه مییابد. در این مقایسه، فاصله تا زمان انجام تکلیف و دوری از محل انجام آن، بهتنهایی وجوب را مشروط نمیکند. سپس اعتراض درباره قدرت و استطاعت مطرح میشود و نقش توانایی متعارف، بیماری و دشواری در فهم خطاب توضیح مییابد. نتیجه بحث، روشن شدن نقش شرایط ضمنی و عدم لحاظ احتمال فقدان شرایط در صدور امر است؛ معیاری که واجبات زماندار را نیز در دایره واجب مطلق قرار میدهد.

