استطاعت حج و لزوم فراهم کردن مقدمات آن، نتیجه بحث آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی درباره واجب مطلق و مشروط است. بحث از اختلاف نظر فقها درباره حفظ آب برای نماز و تهیه مقدمات سفر حج آغاز می‌شود. سپس تفکیک نائینی میان قدرت عقلی و قیود شرعی بررسی می‌شود تا روشن شود چرا علم به استطاعت آینده باید با حفظ قدرت فعلی مقایسه شود. در ادامه، تفاوت قدرت عمومی با اجازه سلب قدرت توضیح داده می‌شود و وابستگی حکم عقل به وجود ملاک شرعی مطرح می‌گردد. بررسی نقش زمان نشان می‌دهد که زمان انجام کار می‌تواند ظرف اجرای واجب باشد، بدون آنکه اصل وجوب به رسیدن آن زمان وابسته شود. فهم عرف از آماده کردن مقدمات، این تمایز را توضیح می‌دهد. سرانجام تعریف واجب مطلق و مشروط به مسئله حج بازمی‌گردد و مبنای لزوم تحصیل استطاعت، به جای انتظار برای پیدایش اتفاقی آن، بیان می‌شود.