واجب مطلق و مشروط در این بحث با اختیار مکلف در تحقق یا دفع شرط تعریف می‌شود. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا توضیح می‌دهد که اختیاری یا غیراختیاری بودن خود شرط، به‌تنهایی ملاک تقسیم واجب نیست؛ باید دید شارع اجازه جلوگیری از تحقق آن را داده است یا خیر. سپس اختلاف فتاوا درباره ریختن آب پیش از وقت نماز، جنابت و استطاعت حج را به روشن نبودن همین ملاک پیوند می‌زند و نیاز برهان تفویت به تحقق تکلیف را یادآور می‌شود. در ادامه، شروط نماز و اختیار قصد سفر یا اقامت، تفاوت دو نوع واجب را روشن می‌کنند. مثال اکرام در وقت آینده نشان می‌دهد که نرسیدن زمان، همیشه مجوز ترک مقدمات نیست. خاطره امر پدر نیز نقش شرط مشخص در محدود کردن تکلیف را توضیح می‌دهد. نتیجه بحث، تمایز واجب‌ها بر پایه اجازه یا منع دفع شرط و رفع اضطراب در تطبیق احکام است.