صدور و اجرای حکم و نسبت زمانی میان آنها، محور نقد آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بر دیدگاه نائینی دربارۀ قضایای خارجیه و حقیقیه است. بحث از پرسش تعلق جعل به حکم یا سبب و مسبب آغاز می‌شود، اما پاسخ آن به ادامۀ مباحث واگذار می‌گردد. سپس تقدم شکل‌گیری الزام در نفس مولا بر بیان لفظی آن توضیح داده می‌شود. از اینجا، بحث به آگاهی مکلف از ارادۀ جدی مولا می‌رسد و روشن می‌شود که بیان در قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان، تنها گفتن یا نوشتن دستور نیست. این نکته، مرز احتیاط و برائت را هنگام آگاهی از اصل تکلیف و ابهام در جزئیات آن مشخص می‌کند. با توضیح تحقق اراده در امور تکوینی، بحث دوباره به حکم تشریعی بازمی‌گردد. در پایان، فاصله میان دستور و اجرای خارجی آن در هر دو نوع قضیه بررسی می‌شود و تفاوت زمانی ادعاشده مورد نقد قرار می‌گیرد.