حکم شخصی امام و حدود تعمیم آن به دیگران
حکم شخصی امام و حدود تعمیم آن به دیگران
آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی
حکم شخصی امام چه تفاوتی با حکم عمومی دارد و چرا نمیتوان آن را به دیگران تعمیم داد؟ آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را از نقد تعریف نائینی درباره قضیه خارجیه و حقیقیه آغاز میکند. ابتدا نسبت موضوع و ملاک حکم با علم مولا روشن میشود و مثالهای روزه و حج نشان میدهد که خطاب به یک فرد، با حفظ همان شرایط عمومی، حکم تازهای نمیسازد. سپس تمثیل کشاورزی پیامدهای اتکا به علم نادرست مولا را توضیح میدهد و راه را برای تعریف حکم شخصی با ملاکی متفاوت باز میکند. در ادامه، بحث به تعارض روایات میرسد: پاسخ امام ممکن است ناظر به شرایط خاص پرسشگر باشد و نقل آن به صورت حکم عمومی، تعارض ایجاد کند. پایان بحث با نمونههای حج و ازدواج، محدودیت سرایت حکم اختصاصی و ضرورت تشخیص ملاک آن را روشن میکند.
حکم شخصی امام چه تفاوتی با حکم عمومی دارد و چرا نمیتوان آن را به دیگران تعمیم داد؟ آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را از نقد تعریف نائینی درباره قضیه خارجیه و حقیقیه آغاز میکند. ابتدا نسبت موضوع و ملاک حکم با علم مولا روشن میشود و مثالهای روزه و حج نشان میدهد که خطاب به یک فرد، با حفظ همان شرایط عمومی، حکم تازهای نمیسازد. سپس تمثیل کشاورزی پیامدهای اتکا به علم نادرست مولا را توضیح میدهد و راه را برای تعریف حکم شخصی با ملاکی متفاوت باز میکند. در ادامه، بحث به تعارض روایات میرسد: پاسخ امام ممکن است ناظر به شرایط خاص پرسشگر باشد و نقل آن به صورت حکم عمومی، تعارض ایجاد کند. پایان بحث با نمونههای حج و ازدواج، محدودیت سرایت حکم اختصاصی و ضرورت تشخیص ملاک آن را روشن میکند.

