واجب مطلق و مشروط، معیار تشخیص تفاوت آنها
نقش مطلوبیت ذاتی در تکلیف و لزوم تهیه مقدمات
آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی
واجب مطلق و مشروط بر اساس جایگاه مقدمه در خواست مولا از یکدیگر شناخته میشوند. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا با مثال نجاست و علم به آن، توضیح میدهد که حکم به تحقق تمام اجزای موضوع وابسته است. سپس نشان میدهد که در واجب مشروط، خود مقدمه مطلوبیت ذاتی دارد و نبود آن مانع پیدایش تکلیف میشود؛ بنابراین مکلف موظف به ایجاد آن نیست. در مقابل، در واجب مطلق، انجام متعلق تکلیف مطلوب است و مقدمه برای رسیدن به آن خواسته میشود. مثال صعود بر بام روشن میکند که تعیین روش انجام کار از سوی مولا، بهتنهایی واجب را مشروط نمیکند و تهیه مقدمه همچنان لازم است. بحث با بررسی استطاعت حج و قدرت ادامه مییابد تا تفاوت مطلوبیت ذاتی موضوع با شرط تحقق عمل روشن شود و معیار حاصل بودن مقدمه، جای معیار اصلی را نگیرد.
واجب مطلق و مشروط بر اساس جایگاه مقدمه در خواست مولا از یکدیگر شناخته میشوند. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا با مثال نجاست و علم به آن، توضیح میدهد که حکم به تحقق تمام اجزای موضوع وابسته است. سپس نشان میدهد که در واجب مشروط، خود مقدمه مطلوبیت ذاتی دارد و نبود آن مانع پیدایش تکلیف میشود؛ بنابراین مکلف موظف به ایجاد آن نیست. در مقابل، در واجب مطلق، انجام متعلق تکلیف مطلوب است و مقدمه برای رسیدن به آن خواسته میشود. مثال صعود بر بام روشن میکند که تعیین روش انجام کار از سوی مولا، بهتنهایی واجب را مشروط نمیکند و تهیه مقدمه همچنان لازم است. بحث با بررسی استطاعت حج و قدرت ادامه مییابد تا تفاوت مطلوبیت ذاتی موضوع با شرط تحقق عمل روشن شود و معیار حاصل بودن مقدمه، جای معیار اصلی را نگیرد.

