اعادۀ حج پس از بلوغ و آزادی، چرا دوباره؟
تغییر وضعیت شخص و پیدایش تکلیف تازه
آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی
اعادۀ حج پس از بلوغ کودک یا آزادی برده، پرسشی دربارۀ اعتبار حج پیشین و پیدایش تکلیف تازه است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا روایات مربوط به این دو وضعیت را بررسی میکند و دلالت آنها را بر وجوب دوبارۀ حج توضیح میدهد. سپس نشان میدهد که تکلیف به شرایط شخص وابسته است و تغییر این شرایط، بدون تغییر حقیقت انسان، میتواند حکم او را عوض کند. برای روشن شدن این رابطه، حقیقت نماز و صورتهای متفاوت آن در سفر، اقامت و حال غرق شدن مطرح میشود. این بحث، تفاوت تغییر موضوع با حکم ثانوی و نقش دلیل خاص در تجدید تکلیف را روشن میکند. در پایان، حج کودک و برده در وضعیت پیشین معتبر دانسته میشود، اما بلوغ و آزادی میتواند تکلیف دیگری پدید آورد؛ بنابراین اعتبار حج نخست با وجوب اعادۀ آن تعارضی ندارد.
اعادۀ حج پس از بلوغ کودک یا آزادی برده، پرسشی دربارۀ اعتبار حج پیشین و پیدایش تکلیف تازه است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا روایات مربوط به این دو وضعیت را بررسی میکند و دلالت آنها را بر وجوب دوبارۀ حج توضیح میدهد. سپس نشان میدهد که تکلیف به شرایط شخص وابسته است و تغییر این شرایط، بدون تغییر حقیقت انسان، میتواند حکم او را عوض کند. برای روشن شدن این رابطه، حقیقت نماز و صورتهای متفاوت آن در سفر، اقامت و حال غرق شدن مطرح میشود. این بحث، تفاوت تغییر موضوع با حکم ثانوی و نقش دلیل خاص در تجدید تکلیف را روشن میکند. در پایان، حج کودک و برده در وضعیت پیشین معتبر دانسته میشود، اما بلوغ و آزادی میتواند تکلیف دیگری پدید آورد؛ بنابراین اعتبار حج نخست با وجوب اعادۀ آن تعارضی ندارد.

