امکان وجود دو لحاظ نسبت به تکلیف واحد
امکان وجود دو لحاظ نسبت به تکلیف واحد
در این جلسه از سلسله دروس خارج فقه، بحث استطاعت در حج با تأکید بر واجب مطلق بودنِ ماهیت حج ادامه می‌یابد. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی استطاعت را از مقدمات وجودی و عقلی انجام حج دانسته و توضیح می‌دهد که صرف ذکر یک قید یا مقدمه از سوی شارع، به معنای اختیاری بودن تحصیل یا عدم تحصیل آن برای مکلف نیست. در ادامه، تفاوت قیود اختیاری و غیر اختیاری در تکلیف بررسی شده و نمونه‌هایی مانند وقت نماز، قصد اقامت ده روز، سفر و قصر و اتمام نماز مطرح می‌شود. محور اصلی بحث، امکان وجود دو لحاظ نسبت به یک موضوع و متعلّق تکلیف است؛ به این معنا که شارع می‌تواند از یک جهت، وجود شرطی مانند زاد و راحله را برای تحقق حج معتبر بداند، اما از جهت دیگر، تحصیل آن شرط را از دایرۀ اختیار مکلف خارج کرده و وجوب حج را نسبت به آن، واجب مطلق قرار دهد. بر این اساس، شرطیت استطاعت لزوماً به معنای واجب مشروط بودن حج و اختیار مکلف در تحصیل یا سلب استطاعت نیست.
امکان وجود دو لحاظ نسبت به تکلیف واحد
توضیحات:
در این جلسه از سلسله دروس خارج فقه، بحث استطاعت در حج با تأکید بر واجب مطلق بودنِ ماهیت حج ادامه می‌یابد. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی استطاعت را از مقدمات وجودی و عقلی انجام حج دانسته و توضیح می‌دهد که صرف ذکر یک قید یا مقدمه از سوی شارع، به معنای اختیاری بودن تحصیل یا عدم تحصیل آن برای مکلف نیست. در ادامه، تفاوت قیود اختیاری و غیر اختیاری در تکلیف بررسی شده و نمونه‌هایی مانند وقت نماز، قصد اقامت ده روز، سفر و قصر و اتمام نماز مطرح می‌شود. محور اصلی بحث، امکان وجود دو لحاظ نسبت به یک موضوع و متعلّق تکلیف است؛ به این معنا که شارع می‌تواند از یک جهت، وجود شرطی مانند زاد و راحله را برای تحقق حج معتبر بداند، اما از جهت دیگر، تحصیل آن شرط را از دایرۀ اختیار مکلف خارج کرده و وجوب حج را نسبت به آن، واجب مطلق قرار دهد. بر این اساس، شرطیت استطاعت لزوماً به معنای واجب مشروط بودن حج و اختیار مکلف در تحصیل یا سلب استطاعت نیست.