
تبیین مفهوم عرفی استطاعت در آیۀ تبیین مفهوم عرفی استطاعت در آیۀ ﴿لله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا﴾
بررسی معنای استطاعت در آیه حج از منظر عرف، قرآن و روایات
مفهوم استطاعت در حج و تبیین عرفی آن، محور اصلی این جلسه از دروس خارج فقه کتاب حج است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با بررسی آیۀ ﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾ توضیح میدهند که استطاعت در این آیه یک مفهوم عرفی و عقلایی است و شارع معنای جدیدی برای آن جعل نکرده است. ایشان با استناد به آیات قرآن و روایات، استطاعت را به معنای قدرت متعارف بر انجام عمل دانسته و شرایط تحقق آن را شامل توان جسمی، امنیت راه، وجود زاد و راحله و تأمین نیازهای ضروری خانواده میشمارند. در ادامه، تفاوت مراتب استطاعت بر اساس اهمیت موضوعات مختلف شرعی و نقش عرف در تشخیص حدود آن مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین با طرح این پرسش که آیا وجوب حج شامل افراد متسکع و کسانی که با مشقتهای غیرمتعارف قادر به انجام حج هستند نیز میشود یا نه، روایات تفسیری باب استطاعت تحلیل شده و روشن میشود که مقصود شارع از استطاعت، همان توانایی متعارف و مورد پذیرش عرف است. در پایان، نخستین روایات باب استطاعت بررسی شده و مبانی فقهی شرایط وجوب حج از منظر اهلبیت علیهمالسلام تبیین میشود.
تبیین مفهوم عرفی استطاعت در آیۀ تبیین مفهوم عرفی استطاعت در آیۀ ﴿لله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا﴾
توضیحات:
مفهوم استطاعت در حج و تبیین عرفی آن، محور اصلی این جلسه از دروس خارج فقه کتاب حج است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با بررسی آیۀ ﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾ توضیح میدهند که استطاعت در این آیه یک مفهوم عرفی و عقلایی است و شارع معنای جدیدی برای آن جعل نکرده است. ایشان با استناد به آیات قرآن و روایات، استطاعت را به معنای قدرت متعارف بر انجام عمل دانسته و شرایط تحقق آن را شامل توان جسمی، امنیت راه، وجود زاد و راحله و تأمین نیازهای ضروری خانواده میشمارند. در ادامه، تفاوت مراتب استطاعت بر اساس اهمیت موضوعات مختلف شرعی و نقش عرف در تشخیص حدود آن مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین با طرح این پرسش که آیا وجوب حج شامل افراد متسکع و کسانی که با مشقتهای غیرمتعارف قادر به انجام حج هستند نیز میشود یا نه، روایات تفسیری باب استطاعت تحلیل شده و روشن میشود که مقصود شارع از استطاعت، همان توانایی متعارف و مورد پذیرش عرف است. در پایان، نخستین روایات باب استطاعت بررسی شده و مبانی فقهی شرایط وجوب حج از منظر اهلبیت علیهمالسلام تبیین میشود.
