واجب مطلق، چرا رسیدن زمان شرط وجوب حج نیست؟
تحقق عادی شرایط و نقد دیدگاه نائینی
واجب مطلق و مشروط در این بحث با توجه به نخستین معیار تشخیص آنها توضیح داده می‌شود. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا تقسیم مقدمات به عقلی و شرعی در دیدگاه نائینی را مرور می‌کند و سپس به شرایطی می‌پردازد که تحقق آنها در نظر مولا مفروض است. مسیر استدلال از تفاوت ملاک وجوب با شرایط انجام خود واجب می‌گذرد و با مقایسه نماز ظهر و حج ادامه می‌یابد. در این مقایسه، فاصله تا زمان انجام تکلیف و دوری از محل انجام آن، به‌تنهایی وجوب را مشروط نمی‌کند. سپس اعتراض درباره قدرت و استطاعت مطرح می‌شود و نقش توانایی متعارف، بیماری و دشواری در فهم خطاب توضیح می‌یابد. نتیجه بحث، روشن شدن نقش شرایط ضمنی و عدم لحاظ احتمال فقدان شرایط در صدور امر است؛ معیاری که واجبات زمان‌دار را نیز در دایره واجب مطلق قرار می‌دهد.
واجب مطلق، چرا رسیدن زمان شرط وجوب حج نیست؟
توضیحات:
واجب مطلق و مشروط در این بحث با توجه به نخستین معیار تشخیص آنها توضیح داده می‌شود. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا تقسیم مقدمات به عقلی و شرعی در دیدگاه نائینی را مرور می‌کند و سپس به شرایطی می‌پردازد که تحقق آنها در نظر مولا مفروض است. مسیر استدلال از تفاوت ملاک وجوب با شرایط انجام خود واجب می‌گذرد و با مقایسه نماز ظهر و حج ادامه می‌یابد. در این مقایسه، فاصله تا زمان انجام تکلیف و دوری از محل انجام آن، به‌تنهایی وجوب را مشروط نمی‌کند. سپس اعتراض درباره قدرت و استطاعت مطرح می‌شود و نقش توانایی متعارف، بیماری و دشواری در فهم خطاب توضیح می‌یابد. نتیجه بحث، روشن شدن نقش شرایط ضمنی و عدم لحاظ احتمال فقدان شرایط در صدور امر است؛ معیاری که واجبات زمان‌دار را نیز در دایره واجب مطلق قرار می‌دهد.